Μια "νόμιμη" ευκαιρία - Part II

 Η Δράση Πολιτών Τήνου επανέρχεται με περισσότερα στοιχεία σε ένα θέμα που και τον Φλεβάρη είχε δημιουργήσει αίσθηση. Δυστυχώς, ένα νέο ζευγάρι προσπαθεί να εντάξει στο κόλπο καινούργια άτομα. Προσοχή λοιπόν σε όλους γιατί ΔΕΝ κερδίζει κανένας εκτός από τα "μεγάλα" αφεντικά των εταιριών αυτών. Ενδιαφέρων έχουν και τα σχόλια που έχουν γραφτεί, στην προηγούμενή μας ανάρτηση, από αναγνώστες μας που την έχουν πατήσει. 

Ακόμα πληροφορίες μπορείτε να διαβάσετε εδώ και εδώ.

Όταν τον Φεβρουάριο που μας πέρασε δημοσιεύσαμε την άποψή και την έρευνά μας για τις εταιρίες με πυραμιδοειδές σχήμα, αλλιώς επονομαζόμενες και ως εταιρίες MLM (Multi Level Marketing) η εξάπλωση στην Τήνο άρχισε να κοπάζει. Από ότι φαίνεται όμως αυτές τις μέρες γίνεται μια προσπάθεια να ξεκινήσει ξανά. Ας επανέλθουμε λοιπόν, αυτή τη φορά με λίγα περισσότερα στοιχεία.


Νομικό πλαίσιο

Καταρχήν να ξεκαθαρίσουμε για ποιο πράγμα μιλάμε. Οι εταιρίες “πυραμίδες” ορίζονται ξεκάθαρα από τον ελληνικό νόμο στο άρθρο 9στ του ν. 2251/1994 “Προστασία των καταναλωτών” μετά την ενσωμάτωση και της οδηγίας 2005/29 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (EE L 149). Στην σελίδα 3237 της εφημερίδας της κυβερνήσεως και στην παράγραφο κγ' αναφέρεται χαρακτηριστικά ως περίπτωση παραπλανητικής εμπορικής πρακτικής η δημιουργία, λειτουργία ή προώθηση ενός πυραμιδωτού συστήματος πωλήσεων, όπου ο καταναλωτής θεωρεί ότι έχει την ευκαιρία για μεγαλύτερο όφελος με την εισαγωγή άλλων καταναλωτών στο σύστημα, παρά με την πώληση ή την κατανάλωση των προϊόντων.
Αν λοιπόν κάποιος γραφτεί και ξεκινήσει να προωθεί μια εταιρία η οποία προσφέρει μεγαλύτερο χρηματικό όφελος σε όσους γράφουν νέα μέλη παρά σε όσους απλά αγοράζουν το προϊόν (πχ. φθηνότερα μηχανήματα γραφείου, ταξιδιωτικές προσφορές κλπ.), τότε αν δεν παρανομεί, βρίσκεται στα όρια της νομιμότητας. Προσοχή, αρκεί ο πελάτης – καταναλωτής να αντιλαμβάνεται την εταιρία ως τέτοια ώστε να εμπίπτει στην ανωτέρω διάταξη.

Προσέγγιση μελών - πελατών

Οι εταιρίες αυτού του τύπου συνήθως προσεγγίζουν τα καινούρια μέλη τους ως εξής. Ένα πρόσφατα εγγεγραμμένο ή έτοιμο να γραφτεί άτομο προτείνει σε έναν φίλο του να παρευρεθεί σε μία συνάντηση χωρίς να γνωρίζει ακριβώς περί τίνος πρόκειται χρησιμοποιώντας συνήθως φράσεις όπως “έχεις μια ώρα από τον χρόνο σου να σου δείξω κάτι καινούριο;” ή “έμαθα για μια φοβερή ευκαιρία, έχεις λίγο χρόνο να σου δείξω;”.
Έτσι το καινούριο υποψήφιο μέλος βρίσκεται σε ένα προγραμματισμένο για αυτόν ραντεβού όπου πάντοτε λαμβάνουν μέρος και άλλα δύο άτομα, συνήθως ένα ζευγάρι ή δύο κοπέλες τα οποία σαν “περισσότερο ενημερωμένα” αναλαμβάνουν να κάνουν την παρουσίαση της “ευκαιρίας” σε έναν υπολογιστή. Αυτές οι “παρουσιάσεις” όπως λέγονται, λαμβάνουν χώρα συνήθως σε μέρη χωρίς πολύ κόσμο και γενικά όλη η διαδικασία χαρακτηρίζεται από μια όχι και τόσο αθώα μυστικοπάθεια.
Κατά την διάρκεια της παρουσίασης το νέο μέλος αρχικά ενημερώνεται για το “προϊόν” που δίνει η εταιρία, πχ. ταξίδια σε πολύ χαμηλή τιμή, με χρήση όμορφων εικόνων από εξωτικά μέρη, από πολυτελή αυτοκίνητα ή ξενοδοχεία κλπ. Οι ερωτήσεις ξεκινούν να πέφτουν βροχή, “θα σου άρεσε να είσαι εσύ εκεί;”, “θα ήθελες αυτό να είναι δικό σου;”, “θα ήθελες να ήσουν στην θέση εκείνου;”. Ο υποψήφιος πελάτης αρχικά εντυπωσιάζεται και στην συνέχεια γίνεται μια παρουσίαση του τρόπου με τον οποίον δουλεύει η εταιρία, αποκρύπτοντας όμως επιμελώς την αποκάλυψη στοιχείων που θα έβαζαν σε υποψίες. Χρησιμοποιείται για παράδειγμα η λέξη “αλυσίδα” αντί της λέξης “πυραμίδα”.

Πως δουλεύει το πυραμιδωτό σχήμα
Με λίγα λόγια, με μία εγγραφή και μία μηνιαία συνδρομή το νέο μέλος αποκτά μία πιστωτική κάρτα την οποία μπορεί να χρησιμοποιήσει για να σηκώσει χρήματα αλλά όχι για να καταθέσει. Αυτή η πιστωτική κάρτα μέλους του προσφέρει πολύ μειωμένες τιμές σε κάποια προϊόντα και του δίνει την δυνατότητα να γράφει καινούρια μέλη στην εταιρία.
Αν καταφέρει να γράψει τέσσερα μέλη τότε σταματάει να πληρώνει την συνδρομή, αν καταφέρει να γράψει έξι μέλη παίρνει το πρώτο του “εισόδημα”, στην ουσία ένα μέρος των αρχικών χρημάτων πίσω, και από κει και πέρα για κάθε καινούριο μέλος που θα γράφει το ίδιο ή κάποιο άλλο μέλος “από κάτω του” θα κερδίζει ένα μικρό ποσό. Τέλος αν τα μέλη που βρίσκονται “από κάτω” του φτάσουν τα εξήντα, αρχίζει να μπαίνει στην κάρτα του ένα μηνιαίο εισόδημα από την εταιρία.

Τι έγινε στην Κύπρο

Οι εταιρίες αυτού του τύπου, λέγεται ότι έφτασαν στην Ελλάδα μέσω της Κύπρου. Επίσης πολλά από τα άτομα που παρουσιάζονται ως παραδείγματα επιτυχημένων αντιπροσώπων των εταιριών αυτών είναι από την Κύπρο. Η ίδια όμως η κυπριακή αστυνομία έχει δημοσιεύσει μια ανακοίνωση στις 24 Μαρτίου του 2010 στην οποία φωτογραφίζει αυτές τις εταιρίες και προειδοποιεί σχετικά τους πολίτες. Η ανακοίνωση αυτή είναι ακόμη αναρτημένη και δεν έχει αποσυρθεί.

Ποιοι κερδίζουν πραγματικά
Τα στοιχεία δείχνουν ότι το ποσοστό των ανθρώπων που όντως επωφελούνται πραγματικά από τέτοιες εταιρίες ανέρχεται στο 4,419% όλων των μελών τους. Από αυτούς οι 3 στους 4 έχουν ένα εισόδημα περίπου 300€ το μήνα δηλαδή τα μεγάλα κέρδη που υπόσχονται οι εταιρίες αυτές, αφορούν μόνο το 0,733% των μελών, περίπου 7 άτομα στα 1000!

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι αν κάποιος θέλει να φτάσει σε τέτοια κέρδη θα πρέπει να έχει “από κάτω” του περίπου 144 ενεργά μέλη από τα οποία 5 θα κερδίζουν λιγότερα (περίπου 300€ το μήνα), 22 θα κερδίζουν πολύ λιγότερα (περίπου 30€-40€ το μήνα) ενώ τα υπόλοιπα 117 δεν θα βγάζουν τίποτα, συνεχίζοντας φυσικά να πληρώνουν συνδρομή!

Αντίστοιχα αν κάποιος αποφασίσει να φτάσει μόνο μέχρι τα 300€ μηνιαίο εισόδημα θα πρέπει έχει από κάτω του περίπου 27 ενεργά μέλη από τα οποία 4 θα κερδίζουν περίπου 30€-40€ το μήνα ενώ τα υπόλοιπα 23 θα συνεχίζουν να πληρώνουν την συνδρομή τους κανονικά.

Γενικά, το 80% περίπου των μελών τέτοιου είδους εταιριών δεν κερδίζει ποτέ τίποτα, ενώ συνεχίζει να πληρώνει την συνδρομή του. Το γεγονός αυτό βέβαια παρουσιάζεται από τους marketίστες των εταιριών κατά τέτοιο τρόπο ώστε να δίνει στα μέλη ένα επιπλέον κίνητρο για να βρουν νέους πελάτες. Η επιτυχία σου ή η αποτυχία σου εξαρτάται αποκλειστικά από τις δικές σου δυνατότητες, την δική σου αφοσίωση και την προσωπική σου προσπάθεια, σου λένε. Με λίγα λόγια, αν δεν τα καταφέρεις ευθύνεσαι εσύ και η ανικανότητά σου, όχι η εταιρία!

Πόσο μπορεί να επεκταθεί μια τέτοια “πυραμίδα”
Είναι παραπάνω από προφανές ότι το κόλπο δεν μπορεί να συνεχίζεται επ' άπειρον. Για τον λόγο αυτό οι “εκπρόσωποι” μετακινούνται συνεχώς από πόλη σε πόλη και τελικά από χώρα σε χώρα.

Ο λόγος είναι πολύ απλός, όσους ανθρώπους και να καταφέρει κάποιο μέλος να έχει “από κάτω”, πάντοτε οι περισσότεροι από αυτούς θα είναι στο τελευταίο επίπεδο, δηλαδή μόνο θα πληρώνουν. Αυτοί οι άνθρωποι είναι πολύ πιθανό να “τα παρατήσουν”, δηλαδή να καταλάβουν ότι δεν πρόκειται να κερδίσουν τίποτα και να ξεγραφτούν. Αυτό όμως θα έχει σαν αποτέλεσμα να έρθουν στην ίδια κατάσταση και οι άνθρωποι του επόμενου επιπέδου, μιας και δεν θα έχουν κανέναν πια από κάτω τους. Τελικά αυτή η αλυσιδωτή αντίδραση θα φτάσει πάλι στο μέλος που ξεκίνησε την διαδικασία, κι έτσι θα πρέπει είτε να ξεγραφτεί για να μην πληρώνει, είτε να ψάξει αλλού για πελάτες.

Φανταστείτε πόσο γρήγορα μπορεί να συμβεί αυτό σε έναν μικρό τόπο με λίγους κατοίκους όπως είναι η Τήνος. Ο πληθυσμός της Τήνου είναι περίπου 8.500 άτομα, αν από αυτούς αφαιρέσουμε τους ηλικιωμένους, τους υποψιασμένους και τα παιδιά, τα υποψήφια μέλη μπορεί να είναι περίπου 3.000. Αυτό σημαίνει ότι η πυραμίδα θα φτάσει στο τέλος της σίγουρα μετά από μόνο 5 επίπεδα αν θεωρήσουμε ότι ο κάθε ένας εγγράφει από 4 άτομα! Αν υποθέσουμε ότι το κάθε μέλος γράφει άλλα 6 τότε η ιστορία τελειώνει σε 4 μόνο επίπεδα.

Πως μπορώ να ξεγραφτώ
Οι πληροφορίες λένε ότι για να μπορέσεις να πάρεις τα χρήματα της εγγραφής πίσω πρέπει να στείλεις αίτηση με e-mail στην εκάστοτε εταιρία μέσα σε λίγες (από 3 έως 15) μέρες. Σε διαφορετική περίπτωση αυτά τα λεφτά τα χάνεις.

Από κει και πέρα τα χρήματα της μηνιαίας συνδρομής μπορείς να σταματήσεις να τα πληρώνεις όποτε θέλεις χάνοντας τα “δικαιώματα” που έχεις όντας μέλος της εταιρίας μετά από ένα διάστημα κάποιων μηνών. Αν περάσει αυτό το διάστημα και εξακολουθήσεις να μην πληρώνεις τότε διαγράφεσαι από μέλος και δημιουργείς άσχημα προβλήματα σε αυτόν που σε έγραψε!

Συνοψίζοντας
Να είστε πολύ προσεκτικοί αν βρεθείτε σε “παρουσιάσεις” τέτοιων εταιριών. Προσπαθήστε από μόνοι σας να αντιληφθείτε την απάτη. Κάντε όσες περισσότερες ερωτήσεις γίνεται επιμένοντας μέχρι να πάρετε συγκεκριμένη απάντηση. Ρωτήστε για τον τρόπο λειτουργίας του σχήματος, όχι για το πως θα γράψετε περισσότερα μέλη.

Κάποιες ερωτήσεις που “δυσκολεύουν” τους “παρουσιαστές” είναι οι εξής:

1. Γιατί πρέπει να γραφτώ τώρα;

2. Αν αποφασίσω να ξεγραφτώ τι γίνεται; Παίρνω τα χρήματά μου πίσω; Πότε;

3. Εσύ πόσα ακριβώς χρήματα έχεις βγάλει; Πόσα από αυτά ξόδεψες για σεμινάρια;
4. Έστω ότι βγάζω κι εγώ πολλά χρήματα, πως τα δικαιολογώ στην εφορία όταν τα ξοδέψω;

5. Μπορώ να βιντεοσκοπήσω ή να ηχογραφήσω την συζήτησή μας για να την ανεβάσω στο facebook πχ.
6. Μπορώ να πάρω τηλέφωνο τώρα 5-6 φίλους μου να παρακολουθήσουμε όλοι μαζί αυτήν την παρουσίαση;


Προσοχή, αν τους ζορίσετε αρκετά οι “παρουσιαστές” μπορεί να γίνουν επιθετικοί, ειρωνικοί και να προσπαθήσουν να σας μειώσουν, μην εκπλαγείτε. Στο τέλος μάλλον θα σας ζητήσουν να φύγετε για να μπορέσουν να κάνουν την επόμενη “παρουσίαση” σε κάποιον που θα θέλει να “αλλάξει τη ζωή του“.


Καλή δύναμη.

Έρχεται τσουνάμι μέτρων - απολύσεων (αλλά ευτυχώς δεν θα λέγονται «Μνημόνιο»!)

ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΜΗΛΙΟΥ στην Αυγή της Κυριακής

Παρ' ότι το ζήτημα της ναζιστικής εγκληματικότητας μονοπώλησε προσωρινά το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης, η οικονομική πραγματικότητα παραμένει αδυσώπητη για την πλειοψηφία όσων κατοικούν σε αυτή τη χώρα. Τα μέτωπα που έχει να αντιμετωπίσει η κυβέρνηση είναι πολλά και γι' αυτό το μόνο που προσπαθεί να πετύχει είναι να μην συμπέσουν όλα τα μέτρα που έρχονται ταυτόχρονα.

Στη μέθοδο των «καθυστερήσεων» πρωτοστατεί ο Κ. Μητσοτάκης, ο οποίος, παρ' ότι είναι ένθερμος οπαδός των απολύσεων και της διάλυσης όλων των υπολειμμάτων του κοινωνικού κράτους, κατανοεί ότι το κόστος των μέτρων για την ετοιμόρροπη κυβέρνηση θα είναι πολύ μεγάλο. Έτσι, μετά τη διάλυση των πανεπιστημίων που επιχειρεί ο υπουργός και η κυβέρνησή του, καθώς θέτουν σε διαθεσιμότητα περί το 40% των διοικητικών υπαλλήλων των πανεπιστημίων την ώρα που αυτά είχαν απολέσει περί το 50% των αντίστοιχων θέσεων τα τελευταία χρόνια (!), θα αναγκαστεί να περιμένει έως το τέλος Δεκεμβρίου για το επόμενο κύμα διαθεσιμότητας. Στο ενδιάμεσο πιθανόν να δηλώνει ότι διαπραγματεύεται με την τρόικα μια παράταση δύο ολόκληρων μηνών (!).

Αλλά δεν είναι μόνο η διάλυση των δημόσιων υπηρεσιών. Παρ' ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν ενημερώνει για τίποτα από όσα διαμείβονται στις συζητήσεις με την τρόικα και ο κ. Στουρνάρας «αυτονομείται» δηλώνοντας ότι «δεν υπάρχει χρηματοδοτικό κενό», ταυτόχρονα διαρρέονται «έμμεσα» μια σειρά από μέτρα που έρχονται. Η μέθοδος με την οποία ανακοινώνονται με πλάγιο τρόπο τα επερχόμενα μέτρα στην επικαιρότητα είναι η εξής: Οι διαρροές δεν αφορούν τα μέτρα καθαυτά, αλλά τις αιτίες που αναγκαστικά θα τα προκαλέσουν. Η πραγματικότητα αντιστρέφεται, καθώς οι αιτίες όχι μόνο αποσυνδέονται από τη μνημονιακή πολιτική, αλλά θεωρείται ότι προέρχονται από τη μη-εφαρμογή της μνημονιακής πολιτικής.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η επερχόμενη κρίση των ασφαλιστικών ταμείων. Η κυβέρνηση παριστάνει ότι η κατάρρευση των ασφαλιστικών ταμείων δεν οφείλεται στην πολιτική της που έχει προκαλέσει την ανεργία, την αδυναμία της πλειοψηφίας των αυτοαπασχολούμενων να καλύψουν τις ασφαλιστικές τους υποχρεώσεις (ο ΟΑΕΕ υπολογίζεται ότι θα έχει έλλειμμα 800 εκατομμυρίων μέσα στο 2014) και τη διαφυγή εσόδων από τη μη καταβολή ασφαλιστικών εισφορών από κερδοφόρες επιχειρήσεις. Αντί να προσπαθήσει να βρει μια βιώσιμη λύση, μειώνει ακόμη περισσότερο τις εργοδοτικές εισφορές (!) και παρουσιάζει ως φυσική αναγκαιότητα την περικοπή 1-1,5 δισεκατομμυρίου επιπλέον από τις δαπάνες υγείας, συντάξεων και εφάπαξ!

Άλλο παράδειγμα είναι η υστέρηση των εσόδων. Παρά το γεγονός ότι το κράτος έχει εξαπλασιάσει τα (υπολογιζόμενα) έσοδά του από φόρους ακίνητης περιουσίας μέσα σε 3 χρόνια (!), ετοιμάζεται νέα αύξηση της φορολογίας σε μικρή και μεσαία ακίνητη περιουσία, η οποία θα συνδυάζεται με ελάφρυνση της φορολόγησης των μεγάλων περιουσιών. Επίσης, μόνο κλαυσίγελω προκαλεί το εύρημα της παραχώρησης ακινήτων στο Δημόσιο για εξόφληση χρεών χωρίς να επιστρέφεται η όποια υπερβάλλουσα αξία. Ταυτόχρονα υπολογίζεται αύξηση των φορολογικών εσόδων περί το 1,5 δισεκατομμύριο, το οποίο όμως δεν θα προέλθει από τα κέρδη και τα πολύ ψηλά εισοδήματα, αλλά και πάλι από τους μισθωτούς, τους συνταξιούχους, τους ελεύθερους επαγγελματίες. Αν προσθέσουμε άλλο 1 δισ. περίπου περικοπών που συζητείται για τους τομείς Παιδείας και Άμυνας, ολοκληρώνουμε την εικόνα της υποβάθμισης του ελληνικού κοινωνικού κράτους σε τριτοκοσμικά επίπεδα.

Αλλά, προς Θεού! Δεν πρέπει να λέμε ότι έρχονται νέα μέτρα. Μη χαλάμε και την εικόνα της χώρας μας...

Ανοιχτή επιστολή προς τον Πρωθυπουργό κ. Α. Σαμαρά

Ονομάζομαι Γιάννης Μακριδάκης, κατοικώ στην Βολισσό της Χίου, στο παρελθόν ίδρυσα το Κέντρο Χιακών Μελετών μέσα από το οποίο εκπονήθηκαν επί 15 χρόνια έρευνες, μελέτες, καταγραφές, αρχειοθετήσεις, εκδόσεις, κατόπιν συνέγραψα ένα βιβλίο ιστορικό για την περίοδο από την ένταξη της Χίου στο νεοελληνικό κράτος, το 1912, μέχρι τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, ένα επόμενο, εμφανώς αριστερών πεποιθήσεων, το οποίο περιέχει μαρτυρίες Ελλήνων προσφύγων και στρατιωτών στην Μέση Ανατολή κατά την προηγούμενη γερμανική κατοχή, καθώς και επτά λογοτεχνικά βιβλία, τρία μυθιστορήματα και τέσσερις νουβέλες, βιβλία τα οποία κυκλοφορούν στην Ελλάδα από τις ιστορικές εκδόσεις της Εστίας αλλά και μεταφράζονται για να κυκλοφορήσουν σύντομα και στην Γαλλία από τις εκδόσεις S Wespieser, άρα, αν μη τι άλλο, αποτελούν και ελληνικά εξαγωγικά προϊόντα, για να το πω με όρους του χρηματοοικονομικού συστήματος, τους οποίους και μόνο, ως φαίνεται, κατανοείτε. .
Επίσης εδώ και τρία χρόνια ασχολούμαι με την καλλιέργεια της γης με σκοπό την παραγωγή και την περισυλλογή της τροφής μου, έχω στραφεί προς την φυσική καλλιέργεια στη γη αλλά και στην κοινωνία ως φιλοσοφία ζωής, ρίχνοντας σπόρους και παρατηρώντας την αργή φυσική ανάπτυξη, μη επεμβαίνοντας καθόλου επί της φύσης και των πλασμάτων της.
Ταυτοχρόνως δηλώνω ιδεολογικά ενάντιος στο ανήθικο και φασιστικό για τους ανθρώπους και τα άλλα πλάσματα της φύσης χρηματοοικονομικό σύστημα, το οποίον οι καταναλωτές κατασκεύασαν και οι κυβερνήσεις παγκοσμίως φουσκώνουν τόσο ώστε να υποκαταστήσει το οικοσύστημα και να καταστρέψει την ανθρωπότητα και τον πλανήτη, τάσσομαι δε προφανώς ενάντια στην Ε.Ε. όπως αυτή έχει καταντήσει και βέβαια τελείως ενάντια στο ΝΑΤΟ, στην ευρωζώνη, στα Μνημόνια, στην καταστροφή του περιβάλλοντος και στο ξεπούλημα των φυσικών πόρων της πατρίδας μου.
Είναι πασιφανές λοιπόν κύριε Σαμαρά ότι, με τέτοιο παρελθόν και παρόν, με τέτοιες πεποιθήσεις και ιδέες, ενσαρκώνω το άλλο άκρο των νεοναζί, το άλλο άκρο του “εξτρεμισμού”, όπως σαφέστατα ορίσατε. Και προφανώς από σήμερα θα αναμένω να εισβάλετε ως Κράτος, εδώ, ανάμεσα στα φυτά μου που μεγαλώνουν, και να με πατάξετε ως ακραίο.
Σας παρακαλώ μόνο, ενημερώστε τα όργανά σας, όταν έρθουν, να προσέχουν πού πατάνε, διότι υπάρχουνε παντού σπόροι και φυντάνια, υπάρχουνε παντού ελπίδες…

Η επιστολή μου προς τον Πρωθυπουργό μεταφράστηκε από αναγνώστες στα Γαλλικά και εστάλη σε ΜΜΕ της Γαλλίας. 

πηγή: Γιάννης Μακριδάκης

«Στους ορίζοντες του Κορνήλιου Καστοριάδη»

Σχόλιο του Ξάνεμου: Πραγματοποιήθηκε στον Αρνάδο, το προηγούμενο Σάββατο εσπερίδα "στους Ορίζοντες του Κορνήλιου Καστοριάδη" υπό την ιδέα, τον σχεδιασμό και τον συντονισμό του κ. Θέμη Ροδαμίτη.

Ακολουθούν οι σκέψεις μίας εκ των ομιλητών , της Ιωάννας Παπασταθοπούλου:

Εσπερίδα που πραγματοποιήθηκε  στο σχολείο του Αρνάδου το Σάββατο 28/09/2013.

Ι.Παπασταθοπούλου

Αρχιτέκτων- διαχειρίστρια αρχαιολογικής κληρονομιάς

Αρχές του ‘75 ο τιμώμενος απόψε Κoρνήλιος Καστοριάδης εκδίδει το βιβλίο του

«Η φαντασιακή θέσμιση της κοινωνίας». Με αναφορές στην καστοριαδική σκέψη θα προσπαθήσω να προσεγγίσω την «φαντασιακή θέσμιση της σημερινής κοινωνίας της Τήνου του 2013» ελπίζοντας να αποτελέσει η ομιλία αυτή μια μικρή αφορμή για προσωπικό προβληματισμό και κοινωνικό διάλογο.

Στο νησί μας, την Τήνο, βιώνουμε τα τελευταία χρόνια με πολύ σκληρό τρόπο τις συνέπειες εφαρμογής του καπιταλιστικού φαντασιακού πάνω σε ένα τόπο με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, πλούσια ιστορία και έντονη τοπική ταυτότητα. Η λογική του βραχυπρόθεσμου κέρδους, που εφαρμόστηκε εδώ κατά κόρον τις τελευταίες δεκαετίες παρέσυρε στο φρενήρη ρυθμό της οικοδομικής ανάπτυξης δίχως όρια, λογική και ηθική, την πλειοψηφία από εμάς που κατοικούμε ή έχουμε οποιαδήποτε σχέση με το νησί.

Το καπιταλιστικό φαντασιακό στην Τήνο εξελίχθηκε γρήγορα και διαμόρφωσε ένα ιδιότυπο και αρκετά μονόχνοτο «εργολαβικό φαντασιακό» τηνιακής έμπνευσης. Πέραν από την οικονομία της Μεγαλόχαρης, που ήταν και εξακολουθεί να είναι ένας σχεδόν ξεχωριστός μικρόκοσμος, το υπόλοιπο νησί συνδέθηκε με μια σχέση πάθους, μανίας και ανάγκης με το όνειρο των γρήγορων και παχυλών χρημάτων που σχετίζονταν με την οικοδομική δραστηριότητα. Τα φανταχτερά εργολαβικά αυτοκίνητα θάμπωναν μικρούς και μεγάλους και έδιναν τροφή στα εφηβικά «όνειρα», ενώ μερικά 50 ευρά αγόραζαν με άνεση, στυλ και αρκετή δόση «μαγκιάς» ακόμη και ψήφους.

H γειτονική Μύκονος αποτέλεσε για εμάς για αρκετά χρόνια το πρότυπο ευημερίας και ανάπτυξης. Τα νότια παράλια της Τήνου θυσιάστηκαν πρώτα στο βωμό αυτού του προτύπου. Άγιος Σώστης, Κιόνια, Άγιος Φωκάς, Πόρτο, Αγ.Ρωμανός, Βουρνή αποτελούν σήμερα παραδείγματα προς αποφυγήν «μυκονοποίησης» ολόκληρων περιοχών που αφού οικοδομήθηκαν ουσιαστικά έσβησαν απ’τον χάρτη των ελκυστικών προορισμών ή μεταλλάχτηκαν σε κάτι άλλο που πολύ λίγο θυμίζει Τήνο. Η λαίλαπα αυτή της οικοδόμησης άγγιξε και την ενδοχώρα ευτυχώς σε μικρότερο βαθμό.

Το γρήγορο κέρδος διέγραψε σε πολλές περιπτώσεις με μεγάλη ευκολία και σχεδόν αυτόματα,  έννοιες που ήταν άμεσα συνδεδεμένες με τον τόπο αυτό και τους κατοίκους του, όπως η νοικοκυροσύνη, το μέτρο και το μεράκι. Το τι χτίζαμε, που το χτίζαμε, το πώς θα φτάναμε εκεί, δε είχε καμία, μα καμία σημασία. Ούτε το τι καταστρέφαμε καθ’οδόν. Αρκεί η θέα που θα πουλούσαμε να είναι «απρόσκοπτος» και «μαγευτική». Φτηνές εργολαβίες, τεμπέλικες μελέτες που αναπαρήγαγαν το εαυτό τους αγνοώντας το έδαφος πάνω στο οποίο θα εφαρμόζονταν, μεγιστοποίηση των προς πώληση τετραγωνικών μέτρων προς όφελος του εργολάβου, μας άφησε σήμερα μια τεράστια κληρονομιά αυθαιρέτων και 600 περίπου απούλητων κατοικιών.

Η μονοθεϊστική «θρησκεία» της εργολαβίας λατρεύτηκε εδώ στην Τήνο από όλους και κατάφερε να διεισδύσει σε όλα τα κύτταρα διαχείρισης του τοπικού γίγνεσθαι. Έτσι, προστάτευε το εαυτό της και τους πιστούς της από κακοτοπιές. Θεωρητικά, στις μικρές κοινωνίες μπορούν να εφαρμοστούν εύκολα μοντέλα άμεσης δημοκρατίας με απόλυτο έλεγχο της εξουσίας και της πολιτικής αλαζονείας. Στην πραγματικότητα όμως, το μοντέλο «αυτοδιαχείρισης» που επέβαλε στην Τήνο η φρενήρης οικοδομική ανάπτυξη και η επικράτηση της «τρομοκρατίας» του εργολάβου/ αφέντη/ χρηματοδότη, κάθε άλλο παρά μας έχει οδηγήσει σε μοντέλα άμεσης δημοκρατίας.

Η επικράτηση αυτού του τρόπου διαχείρισης του τοπικού δυναμικού και πλούτου δεν είναι τυχαία και σίγουρα αντικατοπτρίζει άμεσα την «παθητικότητα» που δείχνουμε ως τοπική κοινωνία, χαρακτηριστικό που σχετίζεται με πολλούς ιστορικούς και κοινωνικούς παράγοντες. Και φυσικά για όλα τα κακά που συμβαίνουν στον τόπο αυτό δεν φταίνε μόνο οι εργολάβοι κι εμείς οι μηχανικοί. Τα περισσότερα, αν όχι όλα τα «εγκλήματα», μικρά ή μεγάλα, που συντελέστηκαν τα προηγούμενα χρόνια, έγιναν τόσο με τις ευλογίες των δύο εκκλησιών (να θυμίσω πόσοι αυθαίρετοι δρόμοι δεν διανοίχτηκαν δήθεν για να φτάσει ο παπάς στο ξωκλήσι) και κυρίως των τοπικών κοινωνιών που μέσα απ’τα συμβούλια τους δεν βρήκαν σε πολλές περιπτώσεις το σθένος να αποτρέψουν σοβαρές και μη αναστρέψιμες καταστροφές που σχετίζονταν με την περιοχή τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η καταστροφή του υπεραιωνόβιου και μοναδικής αξίας αγρελιού στην Καρδιανή που ανατινάχθηκε από γνωστό επιχειρηματία του νησιού. Γιατί;  Για λίγα κυβικά… χαλίκι!

Σίγουρα οι ευθύνες για την κατάσταση του σήμερα ανήκουν σε όλους μας.

Για κακή ή για καλή μας τύχη, το μέλλον θα δείξει, οι εξελίξεις που σχετίζονται με την εθνική μας οικονομία μας προσγείωσαν απότομα και μας έφεραν αντιμέτωπους με μια άλλη πολύ πιο σκληρή πραγματικότητα. Είναι ξεκάθαρο, ότι αυτό το μοντέλο ανάπτυξης που επιλέξαμε για την Τήνο τα τελευταία χρόνια ήταν μια ιδιαίτερα προσωρινή και αδιέξοδη επιλογή. Και νομίζω πως ούτε πλουτισμό, ούτε ευτυχία έφερε. Ίσα ίσα κράτησε την οικονομία του νησιού μας αρκετά πίσω με τα σημερινά δεδομένα, αφήνοντας ένα νησί χωρίς σοβαρές υποδομές (όπως η διαχείριση σκουπιδιών και το αποχετευτικό) με έλλειψη βασικών αγαθών (όπως το πόσιμο νερό στη βρύση κάθε σπιτιού), με σχετικά χαμηλή ποιότητα στα καταλύματα και τις παρεχόμενες υπηρεσίες στον τουρισμό, ανοργάνωτο πρωτογενή τομέα, αρκετά κοινωνικά προβλήματα κι ένα κατακερματισμένο χειροποίητο τοπίο που παλεύει να σταθεί στη θέση του και να βρει έναν λόγο ύπαρξης στην  νέα τάξη πραγμάτων.

Το αυτομαστίγωμα, βέβαια, δεν είναι σε καμία περίπτωση ο σκοπός της αποψινής εκδήλωσης. Η συνειδητοποίηση όμως, των λαθών και των ευθυνών μας, μπορεί να μας βοηθήσει να πάμε παρακάτω με σωστότερο και πιο ασφαλή τρόπο. Θα ήθελα να σας πω, πως παρά τις δυσκολίες της εποχής, προσωπικά νιώθω πολύ τυχερή που είχα την χαρά να ζήσω το τέλος των μεγάλων μονοπωλίων και των μεγάλων «αφεντικών» της οικοδομής εδώ στο νησί. Ευτυχώς, οι εποχές αυτές πέρασαν ανεπιστρεπτεί και τώρα καλούμαστε εκ των συνθηκών  να ξαναπροσδιοριστούμε. Να βρούμε νέα απασχόληση, να βάλουμε κάτω το μυαλό μας να δουλέψει, να γίνουμε πιο δημιουργικοί και πιο ποιοτικοί.

Και πως θα γίνει αυτό; Απλά κοιτάζοντας  γύρω μας, κρατώντας ότι αξίζει και πετώντας ότι κρατάει την κοινωνία μας στον πνευματικό μεσαίωνα.

Αν μου ζητούσατε εμένα να κάνω μια πρόταση για το τι κάνουμε τώρα θα σας έλεγα ας κάτσουμε ως τοπική κοινωνία, ως χωριό, ως περιοχή, ως Δήμος να βάλουμε προτεραιότητες ουσιαστικές, όχι γραφειοκρατικές. Ας αποφασίσουμε επιτέλους τι είναι η Τήνος και ποια είναι η αξία αυτού που έχουμε. Ας πάψουμε να κρίνουμε τα έργα (ιδιωτικά και κυρίως τα δημόσια) με γνώμονα το πόσα κυβικά μπετόν θα καταναλώσουμε. Στο χειροποίητο νησί μας δεν ταιριάζει αυτή η λογική.

Για μένα το πραγματικό «θαύμα» αυτού του νησιού δεν είναι η Παναγία. Είναι το τοπίο του και οι περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλλους που διαθέτει. Αυτά τα δύο στοιχεία θέτουν την Τήνο μοναδική σε παγκόσμιο επίπεδο και θα πρέπει επιτέλους κάποια στιγμή να γίνει συνείδηση όλων ότι καθόμαστε πάνω σε έναν θησαυρό που όχι μόνο είναι ανεκμετάλλευτος, αλλά και που επιδεικτικά αγνοούμε αντιμετωπίζοντας τον σαν ένα πρόβλημα που μας δυσχεραίνει την καθημερινότητα. Είναι ασέβεια στη μνήμη των προηγούμενων γενεών, που σμίλεψαν και έκτισαν πέτρα –πέτρα τις πεζούλες, τα κελιά, τα μονοπάτια, τα αλώνια, τους μύλους, τους περιστεριώνες, τους νερόμυλους, τα λιοτρίβια, τις πηγές, τα σπίτια στα χωριά του νησιού, να τα θυσιάζουμε όλα στη λογική ενός μηδαμινού και τελείως πρόσκαιρου κέρδους.

Τα παραδείγματα περιοχών που απαίτησαν σεβασμό σε αυτό που έχουν είναι με τα σύγχρονα οικονομικά δεδομένα πολύ επιτυχημένα. Σας θυμίζω δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα τέτοιων επιλογών από τον νησιωτικό χώρο, την Ύδρα που έχει απαιτήσει κάτι που φαίνεται σήμερα αδύνατο, την μη ύπαρξη αυτοκινήτου στο νησί και το Πάρκο του απολιθωμένου Δάσους στη Λέσβο που δημιούργησε μια πολύ σοβαρή υποδομή  για την προσέλκυση τουρισμού ειδικού ενδιαφέροντος.

Φυσικά για όλα αυτά χρειάζονται αφενός όραμα, αφετέρου θυσίες και αυτοπεριορισμός. Δεκάδες καυγάδες και ιντερνετικές συζητήσεις άνοιξαν για το αν τα μονοπάτια είναι μονοπάτια ή αγροτικοί δρόμοι ή ημιονικές οδοί. Λες κι έχει καμία σημασία… Λες και η αξία ενός λιθόστρωτου αρχαίου γαιδουρόδρομου είναι μόνο το αν δίνει οικοδομισημότητα σε ένα χωράφι και αν θα χωρέσει το σκαπτικό ολυμπιακών διαστάσεων να περάσει… Σε αυτό το θέμα νομίζω πως σαν τοπική κοινωνία είμαστε τοποθετημένοι πολύ λάθος και ίσως αξίζει να ανοίξουμε λίγο το μυαλό μας και να δούμε το θέμα και από άλλες σκοπιές, όχι μόνο αυτή του εργολάβου.

Ευτυχώς, τα τελευταία χρόνια και με αφορμή την κρίση πληθαίνουν οι προσπάθειες από νέους ανθρώπους  που έχουν καταγωγή από εδώ ή απλά αγαπάνε την Τήνο και προσπαθούν να δραστηριοποιηθούν σε τομείς όπως ο εναλλακτικός τουρισμός, που χρησιμοποιεί το μοναδικό περιβάλλον της Τήνου για μια ήπια και πιο ισορροπημένη ανάπτυξη. Τα πρώτα αυτά δείγματα είναι πολύ αισιόδοξα και ίσως μας δείξουν το δρόμο για το μέλλον αυτού του νησιού. Επίσης φωτισμένη είναι η δράση κάποιων επαγγελματιών που τολμούν και διεκδικούν υψηλές τιμές για τα προϊόντα τους, όπως παραδείγματος χάριν οι μελισσοκόμοι, βασισμένοι στις δυσκολίες και τις ιδιαιτερότητες του περιβάλλοντος της Τήνου. Και βλέπουμε πως αυτό είναι δυνατόν. Μπορούμε την μοναδικότητα μας και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουμε να τις μετατρέψουμε σε συγκριτικό πλεονέκτημα και να διαφοροποιηθούμε από πολλές άλλες περιοχές. Είναι λάθος να προσπαθούμε να τα ισοπεδώσουμε όλα απλά για την προσωπική ευκολία μας.

Η εφαρμογή της δημιουργικής «αυτοδιαχείρισης» σε τοπικό επίπεδο δεν έχει να κάνει τίποτα με την αναρχία, τον αυτοσχεδιασμό και την έλλειψη κανόνων. Έχει άμεση σχέση με την αντίληψη του πολίτη ως μέλους μιας κοινωνίας ανθρώπων που έχει ένα κοινό σκοπό, που υπερσκελίζει το «εγώ» και το άνευ όρων προσωπικό κέρδος για μια συνολική και μακροχρόνια ανάπτυξη. Για όλα αυτά βέβαια προϋπόθεση είναι η παιδεία η οποία οπλίζει τον κάθε ένα από εμάς με αυτοπεποίθηση, γνώση και κάποια αίσθηση «ηθικής» η οποία είναι απαραίτητη για να περάσουμε από το «εγώ» «τώρα» στο «εμείς και ο τόπος αυτός», «σήμερα, αύριο και για πάντα».

Είμαστε σε ένα σημείο της ιστορίας που δεν μπορούμε να περιμένουμε παρά ελάχιστα (κι αυτά στην πλειοψηφία τους αρνητικά από το κράτος). Ξέρουμε πολύ καλά πως οι Αρχές του τόπου ως εντεταλμένοι του κατεστημένου των εργολάβων έχουν ρόλο διακοσμητικό σε θέματα διατήρησης και προστασίας του τοπίου της Τήνου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η ασυδοσία που λαμβάνει χώρα τα τελευταία λίγα χρόνια στην περιοχή με τους γρανίτες. Μια περιοχή τόσο μοναδική που θα μπορούσε από μόνη της να αποτελεί πόλο έλξης διεθνώς. Κι όμως, όλοι κάνουμε ότι δεν βλέπουμε τι συμβαίνει εκεί, ενώ οι αρχές συνεχίζουν να στηρίζουν άμεσα ή έμμεσα  όλη αυτή την αναρχία με το γνωστό μότο «άσε τους ανθρώπους να χτίσουν» τη στιγμή που οι ίδιοι προγραμματίζουν σκανδαλώδη έργα στην περιοχή όπως το φράγμα της Γρίζας (ή της Βωλάξ όπως θέλουν να το λένε για να μην ανησυχήσουν οι Αγαπιανοί και Κωμτιανοί).

Δεν ξέρω αν καμαρώνεται όταν διαβάζεται στα life style περιοδικά ότι ο τάδε ή ο δείνα τηλεοπτικός αστέρας έχτισε το (αυθαίρετο) «ησυχαστήριο» του στους γρανίτες της Τήνου… Προσωπικά, νιώθω σαν ένα ξένο χέρι να μπαίνει και βίαια να αρπάζει την περιουσία μου. Γιατί κάθε καταστροφή στο τοπίο της Τήνου δεν αφορά μόνο τον ιδιοκτήτη του γειτονικού χωραφιού. Μας αφορά όλους, γιατί είναι το μέλλον μας.

Η πρόταση μου λοιπόν είναι και σας καλώ σε συζήτηση επ’αυτού, εμείς ως πολίτες αυτού του τόπου να προστατεύσουμε και να αναδείξουμε με νέους δημιουργικούς τρόπους το ύψιστο κοινό αγαθό της Τήνου.

Την μοναδικότητα του τοπίου της. Να είστε σίγουροι ότι αυτό θα μας ανταμείψει.

της Ιωάννας Παπασταθοπούλου,
πηγή: Αλαλάζοντα Τοπία

Άκου φασιστάκο...

Το εξώφυλλο του Πρώτου θέματος ήταν στημένο - εδώ και χρόνια

Οι παλιοί αποικιοκράτες συνήθιζαν να κρεμάνε τα κεφάλια των θηραμάτων τους στο σαλόνι του σπιτιού τους.

Οι δωσίλογοι συνεργάτες των Γερμανών κυκλοφορούσαν με τα κομμένα κεφάλια των Ελλήνων αντιστασιακών από χωριό σε χωριό.

Ο Θέμος Αναστασιάδης «κρέμασε» το πτώμα του Παύλου Φύσσα στο εξώφυλλο του Πρώτου Θέματος.

Την περίμενε για καιρό αυτή την ημέρα.

Από τότε που έστηνε ψεύτικα ρεπορτάζ, για να παρουσιάσει τους δολοφόνους του Μιχαλολιάκου σαν καλά παιδιά που βοηθάνε τις γιαγιούλες να παίρνουν χρήματα από το ΑΤΜ.

Από τότε που έριξε όλο το βάρος της εκπομπής του για να εξανθρωπίσει τον Καιάδα.

Και πιο παλιά. Όταν προσποιούνταν τον αναλυτή στις σελίδες του Βήματος, καταχειροκροτούμενος από τους αυλικούς του Λαμπράκη.

Και ακόμη πιο παλιά, όταν έφτυνε τα ηλίθια, ρατσιστικά ανέκδοτά του στην πίσω σελίδα της Ελευθεροτυπίας. Δεν τον έδιωχνε τότε ο διευθυντής της. Πούλαγε φύλλα πάνω στα πτώματα των Αλβανών που πέθαιναν από ρατσιστικές επιθέσεις και εργατικά ατυχήματα στα εργοτάξια των ολυμπιακών αγώνων. Η πρώτη σελίδα έγραφε «Αθήναζε» και η τελευταία «Μαύρη Τρύπα».

Και όλο κάτι αντιφασιστικά «τσογλάνια» να του πετάνε γιαούρτια. Ήξερε όμως ότι μια ημέρα θα έπαιρνε την εκδίκησή του. Θα έβαζε πρωτοσέλιδο το πτώμα ενός από αυτούς που τον ταπείνωναν με τη λεβεντιά τους σε κάθε τους βήμα. Τους μικρούς ανώνυμους ήρωες που έφτυναν τον πολιτισμό του. Που σιχαίνονταν όλους όσοι πέρασαν από τις εκπομπές του.

Ο Θέμος Αναστασιάδης βέβαια δεν είναι ένας τόσο διαφορετικός Έλληνας. Είναι το πρόσωπο μιας υπαρκτής Ελλάδας. Αυτής που ψήφισε Χρυσή Αυγή. Της Ελλάδας που δεν ταυτίστηκε ποτέ με τον Προμηθέα αλλά με το Κράτος και τη Βία, που έδεσαν το σώμα του Τιτάνα στον Καύκασο. Της Ελλάδας που έβγαλε τον Εφιάλτη αλλά και τον Κοτζαμάνη, τον Τσολάκογλου αλλά και τον Μπάμπαλη – είναι η φάρσα μιας ιστορίας που επαναλαμβάνεται.

Και η εφημερίδα του όμως δεν είναι μια τυχαία εφημερίδα. Εδώ και χρόνια ύφαινε κάθε βδομάδα τον ιστό του life-style ναζισμού στην Ελλάδα, πάντα με την εβδομαδιαία συνδρομή των αναγνωστών της. Με μερικά ευρώ μπορούσες να εξασφαλίσεις ότι το νεοναζιστικό παραλήρημα θα συνεχιζόταν και την επόμενη εβδομάδα. Και πάνω από 100.000 συμπολίτες μας το έκαναν κάθε εβδομάδα.Την πλήρωσαν ακριβά αυτή τη δολοφονία και τη δικαιούνται.

Και ο τίτλος τους δικαιώνει: Δεν ξεχνώ τον φασισμό. Δεν τον ξέχασαν ποτέ. Ήταν πάντα μέσα τους.

Μόνο που πρέπει να θυμάστε ότι οι φωτογραφίες που γράφουν ιστορία είναι πολλές. Υπάρχουν φωτογραφίες από το πτώμα του Παύλου Φύσσα, και του Άρη Βελουχιώτη και του Τσε Γκεβάρα. 

Υπάρχει όμως και η φωτογραφία του Μουσολίνι κρεμασμένου ανάποδα στο Μιλάνο.

Άρης Χατζηστεφάνου

Πηγή: info-war