Σχετικά

Εναλλακτική κίνηση για την Τήνο, εκτεθειμένη σε μέρος που το προσβάλλει ο άνεμος και ορατή από όλους

Τρίτη, 4 Οκτωβρίου 2016

Γιατί το χαμόγελο πρέπει να γίνει η κινούσα δύναμη αυτού του τόπου



Αρχικά ας τολμήσουμε να παραδεχτούμε πως η γενεσιουργός αιτία της φυσιογνωμίας και της παράδοσης του τόπου χάθηκε ή έστω χάνεται μη αναστρέψιμα. Ας το παραδεχτούμε όχι μοιρολατρικά, ως μία αναπόφευκτη πραγματικότητα, αλλά ως ελεύθεροι συναισθημάτων εξωτερικοί παρατηρητές. Δεν αναζητάμε σε αυτή την φάση αντικειμενικότητα, παρά μόνο αποστασιοποίηση, έστω και για λίγες μόνο γραμμές.


Οι αλλαγές που βιώνουμε καθημερινά, στην επαρχία που δεκαετίες τώρα πλήττεται από «αστυλαγνεία», ως καθόλα μη στατική κατάσταση, βοηθούν στην κατεύθυνση κατανόησης της παραπάνω άσκησης.
Προτρέχοντας θα σημειωθεί μόνο το παράδοξο για τον ελληνικό αστικό τρόπο ζωής που δεν κατάφερε ποτέ να ξεφύγει και παραμένει προσδεμένος γραμμικά στις προκαταλήψεις του προ-αστικού τρόπου ζωής. Ο εξαστισμός, δηλαδή, δεν επέφερε τον αναμενόμενο «εκσυγχρονισμό» (αναφορικά με την κοινωνική εξέλιξη πάντα), με συνέπεια να μην μπορεί να καρπωθεί η κοινωνία και κανένα όφελος από αυτή την μετάβαση.


Εδώ θα πρέπει να δηλωθεί κατηγορηματικά επιπλέον, ότι ή παραπάνω παραδοχή δεν υπονοεί ούτε και αδυναμία να σωθεί το γνήσιο και σαν συνέπεια να οδηγεί σε συμπεράσματα παραίτησης. Το γνήσιο μπορεί να σωθεί, αλλά σε μουσειακή έκταση πλέον. Είναι οι ανθρώπινοι χαρακτήρες άλλωστε που διατηρούν ακόμη το γνήσιο και όχι το δημιούργημά τους. Ολοένα και μειούμενοι οι ντόπιοι, του παρελθόντος αχθοφόροι, ολοένα και λιγότερο ανοικτή η επικοινωνία, πιο διστακτικοί, σαν σε διαρκή άμυνα οι άνθρωποι, χάνουν την αυθεντικότητά τους και οδηγούν σταδιακά στην αποψίλωση του αυθόρμητου και του ανοικτού χαρακτήρα τους.


Το κείμενο αυτό ίσως θα ήταν περισσότερο επίκαιρο καταμεσής  καλοκαιριού, στην εποχιακά πιο αυξημένη τουριστική κίνηση στο νησί. Βέβαια τότε κινούσα δύναμη είναι η κερδοφορία. Για την πλειοψηφία, είτε λόγω κόπωσης είτε λόγω κερδών οι ευαισθησίες πάνε περίπατο. Θα κατέληγε συμπερασματικά, πιστολιά στον αέρα, χρεώνοντας κατά την προσφιλή συνήθεια, στον συντάκτη την ιδιότητα του μονίμως αντιδραστικού. Άμυνα είναι και για τις δύο πλευρές: τόσο η αντίδραση όσο και ο χαρακτηρισμός αντίστοιχα.


Σήμερα λοιπόν που απέχουμε μόλις 2-3 Σαββατοκύριακα από την χειμερινή ανάπαυλα, ίσως να είναι μια καλή στιγμή για προβληματισμό. Καταφέραμε να σώσουμε λίγο από γαστρονομία, λίγο από αρχιτεκτονική, ελάχιστο από μουσική παράδοση. Δεν καταφέραμε να προστατεύσουμε την ουσία όμως σε εμάς τους ίδιους. Πιστεύουμε τους εαυτούς μας φορείς και συνεχιστές σε διάφορες δράσεις «πολιτισμού» μα τα μιμίδιά(*) μας είναι αλλοιωμένα, περισσότερο από ανάγκη και λιγότερο από τον χρόνο. Δεν βρίσκουμε ενδιαφέρον στο να προστατεύσουμε το ήθος των τόσων γενεών που περπάτησαν στις πέτρες και στα βράχια.
Ίσως, η σταδιακή αυτή αλλοίωση να οφείλεται απλά στο ότι η γεωγραφική απομόνωση έχει περιοριστεί στο ελάχιστο και έτσι τα επικρατή μιμίδια άλλων τόπων (κυρίως της αστικής ζωής) εισέβαλαν στον ζωτικό χώρο της παράδοσής μας και μαζί με πολλαπλές άλλες συνθήκες, επανακαθόρισαν την γενεσιουργό αιτία και την κινούσα δύναμη του χαρακτήρα του νησιού: της ανάγκης για επιβίωση. Έτσι καταλήξαμε στο παρόν να αποθεώνουμε για παράδειγμα τα τηνιακά τυριά αλλά να μην έχουμε δει ποτέ ανατολή, πριν την οποία οι πρόγονοί μας άρμεγαν το γάλα ή να μην έχουμε ποτέ ξενυχτήσει σε κακή γέννα ζώου. Λατρέψαμε τις ξερολιθιές μα δεν γνωρίζουμε από τον ιδρώτα που χρειάζεται κάτω από τον ήλιο για να χτιστεί μια «β’λίστρα».  Αγαπήσαμε τα μάρμαρα και ξεχάσαμε τα νταμάρια. Φωτογραφίσαμε το τοπίο που ισοπεδώσαμε με άναρχη δόμηση. Περιγράψαμε τα μονοπάτια μα δεν ήμασταν εκεί για τους πυλώνες και δεν θα είμαστε ούτε για τις ανεμογεννήτριες. Έτσι που όλα έγιναν βιτρίνα πολυκαταστήματος και εξώφυλλο σε περιοδικά ή αναρτήσεις στο διαδίκτυο. Βλογάμε τα γένια μας με επισημότητα χωρίς ίχνος συστολής για την αλλοτρίωσή μας, αναδεικνύοντας ωφελιμιστικά και μόνον το μεγαλείο της άγνοιάς μας.

 
Στο τέλμα πλέον και με μη αναστρέψιμα αποτελέσματα ας αρκεστούμε σε ότι μας έχει απομείνει και μπορεί να μας συνδέσει με το παρελθόν. Ας αφήσουμε τους διαφημιστές και ας διαφημίσουμε εμείς τον τόπο μας. Ας υποδεχόμαστε τους επισκέπτες με χαμόγελο και συστολή. Όπως έκαναν για αιώνες εκείνοι που πάλευαν νυχθημερόν για να κτίσουν το μεγαλείο που σήμερα καπηλευόμαστε… Και να κερνάμε και κανένα ρακί δεν βλάπτει αρκεί να μην το κάνουμε μονόπρακτο.

Γιάννης Βιδάλης (Μπελεγρίνος)



(*) μονάδα πολιτισμικής πληροφορίας, επίκτητη μη ενστικτώδης πληροφορία, κατά τον αντίστοιχο όρο "γονίδια", από το Wiki-λεξικό (περισσότερα εδώ)

4 σχόλια:

  1. Καποτε κινητήρια δύναμη ήταν ή επιβίωση, χειμώνα καλοκαίρι. Τώρα είναι το κέρδος, επισης χειμώνα καλοκαίρι. Ζούμε κι αγωνιζομαστε για την στιγμή που ή μόνη κινητήριος δύναμη θα είναι η έμφυτη ανάγκη του ανθρώπου για δημιουργία.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Alitheies pou ponane ! Gia tous ligous palious pou emeinan kai ta viwsan , idio aisthima san na xupnaei O Periklis kai na vlepei tin AKROPOLI kai tin Athina twra ...
    Fygame stis poleis .. gia to kalo twn paidiwn mas , alloi anagastika ki alloi akolouthontas to reuma , Ta paidia mas omws paidia den ekanan ! ki autoi pou Ekanan den xeroun poia ti kai pou na pane kai na kanoun ek neou gia to kalo tous .. xathike o Orizontas tis elpidas .. tou dimiourgikou kai issoropimenou aurio , den xeroume pou na katanalwsoume poia tin energeia mas !
    O tropos pou viwsame tin Poli..kai o topos pou afisame kai ton syntirisame sxedon mono gia anaparagwgi tis euxaristes Mnimes tou parelthontos , estiazontas tin prosoxi mas stin episkevi twn spitiwn i kai to ktisimo newn poio epivlitikwn , ws yliko deigma kai tis epityximenis exodou mas stis poleis .., Kanontas ta xwria kai ta spitia mousiakes vitrines kai xwro (oxi xwrio) kalokairinis synantisis , opws dinoume rendez-vous se kapoia kafeteria pou mas aresei , kryvontas m auton ton tropo , tin syriknwsi tis eleutherias tis issoropias kai telika tis kathimerinis eutyxias , pou mas epevale o tropos zwis stis poleis . Auto soso afora tin endoxwra , sxedon to idio kai gia tin poli , limani tou nisiou , oute poli einai oute xwrio ! Osoi mporoun , einai kairos na asxolithoume me tin fysi pou einai gyrw apo ta wraia spitia mas , yparxoun akomi polla deigmata tou pws prepei .. pou exoun apomeinei apo autous pou tin dimiourgisan prin apo emas .

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Γράψε ελληνικά δεν διαβάζεται το κείμενο

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Έχουμε κατά καιρούς ζητήσει από τους αναγνώστες μας, τα σχόλια να είναι επώνυμα. Δεν το κάνατε.
      Ακόμα, έχουμε παρακαλέσει να γράφονται τα σχόλια, με ελληνικούς χαρακτήρες και όχι greeklish.
      Κατανοούμε την δυσκολία ορισμένων αναγνωστών να μην μπορούν να γράψουν κείμενο με ελληνικό πληκτρολόγιο.
      Για διευκόλυνσή σας, ανώνυμε αναγνώστη, θα μεταφέρουμε, το σχόλιο σε ελληνικούς χαρακτήρες . Μείνετε στην ουσία και όχι στο περιτύλιγμα.

      «Αλήθειες που πονάνε! Για τους λίγους παλιούς που έμειναν και τα βίωσαν, ίδιο αίσθημα σα να ξυπνάει ο Περικλής και να βλέπει την Ακρόπολη και την Αθήνα τώρα…
      Φύγαμε στις πόλεις… για το καλό των παιδιών μας, άλλοι αναγκαστικά κι άλλοι ακολουθώντας το ρεύμα. Τα παιδιά μας όμως παιδιά δεν έκαναν! Κι αυτοί που έκαναν δεν ξέρουν ποια, τι και που να πάνε και να κάνουν εκ νέου για το καλό τους… χάθηκε ο ορίζοντας της ελπίδας… του δημιουργικού και ισορροπημένου αύριο, δεν ξέρουμε που να καταναλώσουμε ποια την ενέργειά μας!
      Ο τρόπος που βιώσαμε την πόλη… και ο τόπος που αφήσαμε και τον συντηρήσαμε σχεδόν μόνο για αναπαραγωγή τις ευχάριστες μνήμες του παρελθόντος, εστιάζοντας την προσοχή μας στην επισκευή των σπιτιών ή και το κτίσιμο νέων πιο επιβλητικών, ως υλικό δείγμα και της επιτυχημένης εξόδου μας στις πόλεις…, κάνοντας τα χωριά και τα σπίτια μουσειακές βιτρίνες και χώρο (όχι χωριό) καλοκαιρινής συνάντησης, όπως δίνουμε ραντεβού σε κάποια καφενεία που μας αρέσει, κρύβοντας με αυτό τον τρόπο, την συρρίκνωση της ελευθερίας της ισορροπίας και τελικά της καθημερινής ευτυχίας, που μας επέβαλε ο τρόπος ζωής στις πόλεις. Αυτό όσο αφορά την ενδοχώρα, σχεδόν το ίδιο και για την πόλη, λιμάνι του νησιού, Ούτε πόλη είναι, ούτε χωριό! Όσοι μπορούν , είναι καιρός να ασχοληθούμε με την φύση που είναι γύρω από τα ωραία σπίτια μας, υπάρχουν ακόμη πολλά δείγματα του πως πρέπει… που έχουν απομείνει από αυτούς που την δημιούργησαν πριν από εμάς».

      Διαγραφή